Orla Perć – damy radę?

Dolina Jaworzynki.

OPIS:
Nadszedł dzień wycieczki. Wymaszerowaliśmy tradycyjnie z Kuźnic o godzinie 8.00 szlakiem żółtym przez Dolinę Jaworzynki, a potem od Przełęczy między Kopami niebieskim. W Schronisku PTTK „Murowaniec” meldujemy się o godz. 10.00 – jemy drugie śniadanie. Ruszamy dalej szlakiem niebieskim w stronę Czarnej Doliny Gąsienicowej. Pogoda dopisuje wyśmienicie – jest bardzo ciepło, ale nie upalnie. Chwilę zatrzymujemy się przy Czarnym Stawie Gąsienicowym. Dochodzi godzina 11.00. Przed nami dwie potencjalne trasy wejściowe na Granaty odchodzące od naszego niebieskiego szlaku: żółty na Skrajny Granat, albo zielony z Koziej Dolinki na Zadni Granat. Mamy dość dobry czas, dlatego pada inna propozycja trasy naszego przewodnika: Kozia Dolinka a potem Kozia Przełęcz – tam można posmakować trochę łańcuszków, a potem granią Kozich Wierchów na Granaty. A damy radę? – pytamy. A dlaczego byście nie mieli dać – odpowiada nasz przewodnik wujek.

Nad Czarnym Stawem Gąsienicowym.

Na 10 minut przed południem dochodzimy do Zmarzłego Stawu Gąsienicowego – niewielkiego jeziorka położonego na wysokości 1788 m n.p.m. u wylotu Koziej Dolinki. O tej porze roku staw ten nie jest zamarznięty, choć przez jego większą część jest on zamarznięty. Roztapia się zwykle w czerwcu-lipcu, a zamarza już we wrześniu-październiku W okresie zimowym zamarza do samego dna, oddalonego w najgłębszych miejscach o około 3,7 m od lustra wody. O stawku tym polski pisarz Michał Bałucki w 1865 pisał: „Jest to może najdziksza ustroń w Tatrach – wszelkie życie tu ustało i zamarło”.

Na szlaku pomiędzy Zmarzłym Stawem i Kozią Dolinką.

Wspinaczka do Koziej Przełęczy.

Za naszymi plecami.

Przed Kozią Przełęczą.

W południe osiągamy Kozią Dolinkę. Jesteśmy na wysokości co najmniej 1836 m n.p.m. – tyle wynosi wysokość najniżego punktu Koziej Dolinki. Od tego miejsca zaczyna się robić coraz bardziej stromo. Po około półgodzinnej wspinaczce coraz częściej do pracy przystępują ręce. Rozpoczynamy poruszać się parami: wujek bierze na siebie asekurowanie Alicji, ja pomagam mojej żonie. Na końcowych odcinkach podejścia na Kozią Przełęcz pojawiają się pierwsze techniczne ubezpieczane w postaci łańcuchów.

Wspinaczka na Kozie Czuby.

Po wyjściu na pierwszy wierzchołek Kozich Czubów spoglądamy na południową stronę grani, gdzie zaskakują nas zupełnie odmienne plenery – tu nic nie zasłania, ani chmura, ani mgła, przepięknego widoku na Dolinę Pięciu Stawów Polskich. Zauważamy, że przesuwające się gęste zamglenie od strony północnej niejako odbija się od grani Kozich Wierchów i unosząc się w górę zawraca tam skąd przyszło.

Zamglenie od strony północnej niejako odbija się od grani Kozich Wierchów i zawraca tam skąd przyszło.

Jesteśmy na Kozich Czubach. Jest to jednak dopiero pierwszy, najniższy wierzchołek tego szczytu o wysokości 2239 m n.p.m. Nieopodal znajdują się kolejne na wysokości 2256 m n.p.m. i 2263 m n.p.m., na które kolejno wchodzimy.

Odpoczynek na Kozich Czubach.

Zaczynamy schodzić do Koziej Przełęczy Wyżnej. Jest to jeden z najtrudniejszych i najbardziej niebezpiecznych odcinków Orlej Perci. Szlak prowadzi tutaj mocno eksponowaną pionową rynną w dół. Trzeba tu bardzo uważać. W kilku miejscach trudno jest znaleźć miejsce na postawienie stopy. Jednak najgorszy jest chyba koniec zejścia, gdzie jest krótkie poziome przejście z łańcuchem przymocowanym do prawie pionowej ściany, na której niezwykle mało jest miejsca na wciśnięcie nawet kawałka stopy. Właściwie są to tylko trzy otwory w skale, w odstępie kroku, pozwalającego na wciśnięcie szpica butów. Całe zejście z Kozich Czubów jest dla nas bardzo emocjonujące. Sama przełęcz jest bardzo wąska. Po jej pokonaniu szybko zaczynamy podejście na Kozi Wierch. Jest tu dużo łatwiej, aczkolwiek jest bardzo stromo. Najpierw idziemy kawałek po skosie, a później już prosto w górę, poprzez niemal pionowy komin, który kończy się tuż pod wierzchołkiem. Na całym podejściu znajdują się liczne łańcuchy ułatwiające wspinaczkę. O godzinie 15.33 zdobywamy Kozi Wierch. Na szczycie odpoczywamy, kompensując trudy wspinaczki wspaniałym widokiem. Z tego miejsca mamy wspaniałą, rozległa panoramę na Dolinę Pięciu Stawów Polskich oraz znajdujące się za nią pasma Tatr Wysokich, a także Tatry Bielskie.

Na wierzchołku Koziego Wierchu.

Dolina Pięciu Stawów Polskich. Panorama z Koziego Wierchu na stronę południową.

Kozi Wierch ma wysokość 2291 m n.p.m. i jest najwyższą górą znajdującą się w całości na terenie Polski. Nazwa szczytu ma źródło od często pasących się na jej zboczach stad kozic, zwłaszcza na jego łagodniejszych, południowych stokach. Używana była ona od dawna przez pasterzy wypasających w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Nazwa ta utrzymała się, mimo odmiennej stosowanej przez pasterzy z Doliny Gąsienicowej nazywający go niegdyś Czarnymi Ścianami (jak można się domyśleć nazwa ta została później przesunięta na sąsiedni szczyt).

Zejście Źlebem Kulczyńskiego.

Zejście źlebem jest mozolone. Skała jest w nim krucha i trzeba uważać, aby nie zrzucać kamieni, ale też aby samemu nie dostać kamieniem. Po kilkudziesięciu metrach zejścia czerwony szlak Orlej Perci odbija w bok pod kominek prowadzący do szczerbiny przy Czarnym Mniszku. My przechodzimy na szlak czarny prowadzący dalej w dół Żlebem Kulczyńskiego. Przesuwamy się powoli stromą rynną źlebu, która doprowadza nas do ubezpieczonego łańcuchami pionowego komina. Zanim do niego wejdziemy musimy ostrożnie przemieścić się ponad kominkiem po gładkiej skale do ubezpieczeń zainstalowanych na przeciwległej skale. Ubezpieczeń tych nie można dosięgnąć ręką, tak więc trzeba przez moment utrzymać się na gładkiej skale bez jakiejkolwiek asekuracji. Jest to najtrudniejszy odcinek na tym czarnym szlaku. Gdy uda się nam go pokonać, można opuszczać się w dół przytrzymując się mocno łańcucha. Dalej poruszamy się zakosami po dość stromych skałach. W miarę schodzenia skały stają się coraz bardziej mokre, a w kilku miejscach pojawiają się niewielkie strugi wody, które powodują, że skały są wyjątkowo śliskie. Trzeba tu bardzo uważać, gdyż ten odcinek zejścia nie jest ubezpieczony. Dodatkowo utrudnieniem jest występująca stromizna, która powoduje, że trudno jest wyszukać wystających skał lub zagłębień do których można pewnie umieścić stopę. Dlatego też osoba znajdująca się niżej stara się tu nakierowywać stopy następnej schodzącej na skalne punkty podporu.

Słońce chowa się za krawędzią gór.

Jest po 19.00. Słońce nieubłaganie zniża się do górnych krawędzi gór. Kozią Dolinkę ogarnia coraz większy cień, robi się nieco chłodniej. Musimy się spieszyć, by zdążyć przed zmrokiem. Wiemy jednak, że będzie to bardzo trudne, tym bardziej, że przed wyjściem z Koziej Dolinki, za występem skalnym na zakręcającej ponad Zamarzłym Stawem ścieżce spotyka nas niespodzianka… Niemal na wyciągnięcie ręki, przed nami pojawia się stado kilkunastu kozic, przekraczających spokojnie trasę naszej wędrówki. Zauroczeni przystajemy po cichu, tak by nie spłoszyć stada. Zapominamy o pośpiechu mającym na celu ucieczkę przed mrokiem. Tak mija kilkanaście minut, kiedy za skałami znika ostatnia kozica. To budzi nas z hipnotycznego zauroczenia spotkaniem na szlaku i ruszamy naprzód.

Wokół zupełny mrok – przed nami światła zasypiającego Zakopanego widoczne podczas schodzenia do Doliny Jaworzynki (Siodłowa Perć, godz. 21.17).

Kilkanaście minut po 22.00 jesteśmy w Kuźnicach. Łapiemy przejeżdżającą taksówkę, licząc na to, że na dworcu złapiemy jakikolwiek transport do domu. Niestety na dworcu PKS nie mamy już nic, a dworzec PKP dawno już zapomniał o ostatnim w dniu dzisiejszym pociągu. Przy dworcu spotykamy jednak górala z Olczy od którego otrzymujemy propozycję noclegu na kwaterze. Następują krótkie negocjacje co do ceny i z zadowoleniem przyjmujemy ofertę. Zmęczeni, ale szczęśliwi udajemy się do Olczy na nocleg. Nasza kwatera okazuje się miejscem godnym polecenia. Prysznic, mały posiłek, dorośli po piwku i do spania.