Bieszczady

Pod górę na Magurę, a potem w siłę wraz z potokiem

Bieszczady, Magura Stuposiańska, Przysłup
Przy ujściu potoku Dwerniczek do Sanu leży bojkowska wieś. Założona została przez Kmitów w początkach XVI wieku. Językoznawcy tłumaczą jej nazwę od ruskiego słowa „dweri” oznaczającego drzwi, które w tym przypadku mają odnosić się do miejsca położonego u wylotu doliny. Wieś przez okres swojego bojkowskiego istnienia zmieniała właścicieli. Później rozwijała się jako jeden z najstarszych ośrodków górnictwa naftowego. Pierwsze szyby wydobywcze ropy naftowej powstały tu przed rokiem 1884. Wciąż wydobywa się w Dwerniku ropę, choć tylko w skali lokalnej. Rok 1939 był początkiem unicestwienia ludności bojkowskiej. Wieś została wówczas przedzielona granicą niemiecko-sowiecką, którą wytyczono na Sanie. W 1944 roku utrzymano przebieg tej granicy przy ustalaniu granicy polsko-radzieckiej. W maju 1946 roku bojkowska ludność została wysiedlona do ZSRR, zaś zabudowania wsi zostały spalone. Tereny po zniszczonej wsi powrócił w całości do Polski w 1951 roku kiedy dokonano tzw. korekty granicy polsko-radzieckiej. Wkrótce zaczęli pojawiać się tutaj nowi osadnicy. Wpierw była to osada leśna. Potem rozpoczęto zakładanie gospodarstw rolnych.

Na koniec świata

Beskid Niski, Bieszczady, Łupków

4

Beskid Niski, Bieszczady
WSCHODNIE KRAŃCE

ŁEMKOWSZCZYZNY
dzień 12        rozdział 25

Skrawek ojcowizny dawno nie widziany zapewne wydaje się obcy. Bliski sercu, ale jakby ze snu. Kawałek ziemi ten sam, ale ludzi którzy tu mieszkali już nie ma. Komu by się chciało wracać do tej pustki. Nie ma zbyt wielu, którzy odważyli się to zrobić. Od wygnania minęło już zbyt wiele lat. Zostały tylko wspomnienia, obrazy z przeszłości, pamiętane przez gorycz i żal, a po tylu latach nowe miejsce zamieszkania nie jest już obce. Nie chce się wracać, bo co zostało tutaj po tylu latach. To co zostało po starej Łemkowszczyźnie trawi czas i przyroda. Smutna prawda.

…

Na pograniczu łemkowsko-bojkowskim

Bieszczady, Hyrlata, Kiczerka, Matragona, Rosocha, Solinka, Szymowa Hyrlata

4

Beskid Niski, Bieszczady
WSCHODNIE KRAŃCE

ŁEMKOWSZCZYZNY
dzień 11        rozdział 24

Wschodnia granica Łemkowszczyzny nie jest jednoznaczna, bo różnice kulturowe z mieszkającymi dalej na wschodzie Bojkami zacierały się. Wszak obie grupy etniczne były pochodzenia rusińskiego. Różnice tych grup tutaj na ich wspólnym pograniczu były nawet znacznie mniejsze niż różnice między samymi Łemkami mieszkającymi na wschodnich i zachodnich krańcach Łemkowszczyzny. Różnice te słychać było również w gwarze Łemków, szczególnie wyraziście pomiędzy mieszkającymi nad Popradem a mieszkającymi tutaj nad Osławą i Osławicą. Gdzież więc leży i jak szeroka jest wschodnia granica Łemkowszczyzny? Gdzie leżały ostatnie łemkowskie wioski na pograniczu łemkowsko-bojowskim?

Osławickie cerkwie

Beskid Niski, Bieszczady, Rzepedź, Turzańsk

4

Beskid Niski, Bieszczady
WSCHODNIE KRAŃCE

ŁEMKOWSZCZYZNY
dzień 10        rozdział 23

Jesteśmy coraz bliżej doliny potoku Rzepedka. Jego źródeł poszukiwać należy na wysokości około 640 m n.p.m. w pasemku Połońskiego Wierchu i Rzepedki. W dolinie sadowiła się łemkowska wioska Rzepedź. Obecnie osada ta nazywana jest Starą Rzepedzią, bowiem Rzepedź rozrosła się w latach 60-tych XX wieku poza dolinę Rzepedki, gdy powstała część przemysłowa Rzepedzi – „Bieszczadzkie Zakłady Przemysłu Drzewnego. Centrum wsi znajduje się dzisiaj u zbiegu rzek Osławy i Osławicy. Jednak w czasach Łemków wieś skupiała się w dolinie potoku Rzepedka.

…

GSB na raty, etap 26: Smerek (wieś) – Brzegi Górne

Bieszczady, Brzegi Górne, Główny Szlak Beskidzki, GSB, Osadzki Wierch, Połonina Wetlińska, Przełęcz Orłowicza, Smerek, Szare Berdo

TRASA:

Smerek, wieś (602 m n.p.m.) [czerwony szlak] Smerek (1222 m n.p.m.) [czerwony szlak] Przełęcz Orłowicza (1099 m n.p.m.) [czerwony szlak] Połonina Wetlińska, Osadzki Wierch (1253 m n.p.m.) [czerwony szlak] Schronisko „Chatka Puchatka” PTTK na Połoninie Wetlińskiej (1228 m n.p.m.) [czerwony szlak] Brzegi Górne (738 m n.p.m.)
…

GSB na raty, etap 28: Ustrzyki Górne – Wołosate

Bieszczady, Główny Szlak Beskidzki, GSB, Halicz, Kopa Bukowska, Przełęcz Bukowska, Rozsypaniec, Szeroki Wierch, Tarnica, Ustrzyki Górne, Wołosate

TRASA:

Ustrzyki Górne (656 m n.p.m.) [czerwony szlak] Szeroki Wierch, Tarniczka (1315 m n.p.m.) [czerwony szlak] Przełęcz pod Tarnicą (1276 m n.p.m.) [żółty szlak] Tarnica (1346 m n.p.m.) [żółty szlak] Przełęcz pod Tarnicą (1276 m n.p.m.) [czerwony szlak] Przełęcz Goprowska (1160 m n.p.m.) [czerwony szlak] Kopa Bukowska (1320 m n.p.m.) [czerwony szlak] Halicz (1333 m n.p.m.) [czerwony szlak] Rozsypaniec (1280 m n.p.m.) [czerwony szlak] Przełęcz Bukowska (1107 m n.p.m.) [czerwony szlak] Wołosate (724 m n.p.m.)

…

Przewijanie do góry